جهت گیری ها

باسمه تعالی

 
   

جهت­ گیری ­ها و گرایش­ های دبیرستان فرهنگ

 

                                                                                غلامعلی حداد عادل

       تابستان1375

 

مانیفست و نقشه­ ی راهبـردی همه ی افرادی که در دبیرستان غیر دولتی پسرانه فرهنگ فعالیت می­ نمایند، متن حاضر است. براساس این نوشته­ برنامه ­های طولانی مدت، میان مدت و کوتاه مدت مدرسه فرهنگ شکل می­ گیرد و تمام همکاران اجرایی و اداری، اساتید و مدرسین، مربیان فرهنگی و پرورشی متعهد به تبعیّت از این جهت گیری­ ها هستند.

به طور طبیعی دریافت های افراد و تشخیص مصادیق این برنامه در دوره های مختلف متفاوت است و هر مربی بر اساس آمیزه­ ای از آموزه­ های متفاوت خویش به تشخیص موردی دست می­ یابد.

همکاری و مشورت تیمی می­ تواند هر مجموعه از جمله همکاران مدرسه فرهنگ را در دست­یابی به دریافت مشترک از یک نقشه ­ی راه؛ یاری رساند.

 
1. جهت گیری دبیرستان فرهنگ در درجه اول معنوی و دینی و اسلامی است. وجهه همت مؤسس مدیریت، کارکنان و دبیران  باید تربیت نسلی باشد از عالمان و متخصصان در رشته ادبیات و علوم انسانی که صاحب روح و جهان بینی دینی باشند و به معارف قرآن و اهل بیت(ع) آگاهی داشته و به محبت و ولایت خاندان عصمت و اهل بیت پیامبر(ص) پرورده شده باشند.
2. دانش­ آموزان دبیرستان فرهنگ باید با کسب آگاهی سیاسی و تاریخی، روح و حقیقت انقلاب اسلامی را درک کنند و با شناخت اهمیت این انقلاب، درجات معنوی و فکری و سیاسی و فرهنگی و اجتماعی ملت ایران و شناخت عظمت رهبری آن توسط امام راحل (ره)، معتقد و ملتزم به ولایت فقیه ترغیب شوند و با شناخت دشمنان و آگاهی از نیات و نقشه ­های آنان، استعداد و دانش و توان خود را در رشته­ های مختلف در تخصصهای گوناگون حوزه ادبیات و علوم انسانی در مسیر حفظ و تقویت انقلاب اسلامی و دفاع از ارزشهای معنوی و انسانی آن بکار گیرند.
3. حفظ سلامت اخلاقی و طهارت روح دانش آموزان از اصول مسلم دبیرستان فرهنگ است. تعبد و انس با خدا و داشتن روحیه ­ای معنوی و برخورداری از تقوا و قدرت اجتناب از معصیت و عدم آلودگی به آلام و آفاتی که خصوصاً در اثر فساد اخلاقی دامنگیر جوانان می­ شود، سرلوحه برنامه­ های تربیتی ما است.
4. داشتن روحیه علم آموزی و دانش اندوزی و جدی گرفتن درس و تحصیل و مطالعه و فهم عمیق مطالب کتابهای درسی و اکتفا نکردن به مطالب موجود در آن کتابها، و نیز برخوردار شدن از روحیه بحث و مناظره و استدلال  و مجهز شدن به مهارتهای لازم برای تحقیق و پژوهش و کسب آمادگی برای ورود به عرصه­ های دانشگاهی و علمی عالی از اصول قطعی و اهداف اصلی تأسیس دبیرستان فرهنگ است.
5. پرورش روحیـه هنری و تلطیف ذوق و عواطف و استعدادهای ادبی و هنری و فرهنگی دانش ­آموزان و  ایجاد فضای مطبوع و دلپذیر با استفاده از انواع فعالیتهای ذوقی دانش ­آموزان از جمله جهت­ گیری های دبیرستان فرهنگ است. البته در اجرای برنامه های هنری مراعات حدود شرعی و رعایت احتیاط و توقف در موارد شبهه ناک، ضروری است.
6. ایجاد شور و نشاط و تحرک از طریق فعالیتهای ورزشی و برگزاری مسابقات و رقابتهای سالم ورزشی میان دانش ­آموزان و پرورش جسمانی دانش ­آموزان از جمله اهداف ماست.
7- آماده سازی دانش ­آموزان برای کسب بینش سیاسی و ورود به عرصه عمل سیاسی در جهت تحقیق اهداف انقلاب اسلامی از جمله برنامه ­های دبیرستان فرهنگ است. دانش ­آموزان باید برای موضع گیری های سیاسی، در حدی که به برنامه ­های درسی و تحصیلی آنان زیانی وارد نکنند، آزاد باشد و مدرسه باید تلاش کند به ورطه جانب داری های جناحی فرو نغلتد و تنها برای حفظ ارزشهای بنیادین دینی انقلاب  پای­ فشاری و البته کوشش کند تا موضع گیری های سیاسی موجب اختلاف و دسته بندی و دشمنی میان دانش ­آموزان صاحب گرایشهای مختلف نشود. مدرسه در هر حال نباید وظیفه خود را در راهنمایی عمومی دانش­ آموزان در جهت شناخت و تحلیل مواضع سیاسی درست و نادرست، فراموش کند.
8. تلاش و وجهۀ همت مدیریت و معلمان و کارکنان دبیرستان فرهنگ باید بر آن  باشد تا فارغ التحصیلان مدرسه اهل بصیرت و بینش و قدرت تفکر و تعقل شوند و اسلام را به عنوان دینی عقلانی و استدلالی و منطبق بر مصالح حقیقی فردی و اجتماعی انسان بشناسند و در حد توان خویش با آگاهی لازم از اصول مکتب های دیگر و عملکرد معتقدان به آن مکاتب در سایر کشورها و بالاخص کشور ما ایران و نیز با آگاهی از نتایج آن عملکردها، قدرت نقد و بررسی اندیشه­ های مختلف را کسب کنند. آموزش ها و تربیت ها باید بر محور و مدار عقل و استدلال باشد و تاییدات ذوقی و عاطفی به عنوان مکمل در کنار تعقل و تفکر به کار گرفته شود.
9. اجرای احکام و مراسم مذهبی وقتی مطلوب است که با رعایت اعتدال و دوری از افراط و تفریط صورت گیرد. آنچه باید از عموم دانش ­آموزان خواسته شود عمل به واجبات و ترک محرمات و منکرات است. اما عمل به مستحبات و رعایت اموری که در شمار اصول اعتقادات و ضروریات نیست، نباید به صورت برنامه ­های همگانی و اجباری درآید و عموم دانش­ آموزان به اجرای آنها مکلف و مجبور شوند، هر چند که مدرسه باید برای آن دسته از دانش ­آموزان که به این گونه فعالیتها علاقه دارند مساعدت کند و زمینه­ های لازم را فراهم آورد، اما در هر حال آن دسته از دانش­ آموزان که در برنامه ­های جنبی و اعمال مستحبی مذهبی و دینی شرکت نمی ­کنند نباید دانش ­آموزان دست دوم تلقی شوند و مورد تحقیر قرار گیرند.
10. احترام به دانش ­آموزان باید در همه حال و توسط همه همکاران یعنی مدیر و معاونان و مربیان و دبیران و معلمان راهنما حفظ شود و از هر گونه عتاب و خطاب توهین آمیز و استفاده از کلمات سبک که شخصیت دانش­ آموزان را درهم بشکند و آنان را خوار و خفیف سازد خودداری شود. تنبیه بدنی دانش­ آموزان در هیچ حالی مجاز نیست و با دانش ­آموزان خاطی نیز باید برابر مقررات آموزش و پرورش و مدرسه رفتار شود.
11. تربیت دانش­ آموزان برای موفقیت در عرصه عمل از جمله وظایف ماست که اهمیت آن را کمتر از آموزشهای نظری و انتقال معلومات و محفوظات به دانش­ آموزان نمی­ دانیم. شرکت دادن دانش ­آموزان در اداره امور مدرسه و واگذاری بخشی از کارها به آنان، دادن اختیار و مسئولیت به آنان از جمله روشهایی است که به تقویت مدیریت دانش­ آموزان کمک خواهد کرد. تنظیم فعالیتهای گروهی و مشارکت دادن خود دانش­ آموزان در برنامه ­ریزی و اجرای این فعالیتها توانایی آنان را برای «کار با دیگران» و قرار گرفتن در جمع و جامعه و کسب روحیه مثبت تعاون و صبر و حوصله و مدارا در مواجهه با سلیقه ­های گوناگون و یافتن راه حل با کمک و مشورت دیگران و اطاعت از رهبر گروه و رعایت سلسله مراتب در کار گروهی افزایش خواهد یافت.
12. مشورت با دانش ­آموزان ور اموری که صرفاً به خود آنها مربوط است (از قبیل تنظیم برنامه امتحانی، وقتی که برنامه ­ای از جانب منطقه اعلام نشده باشد) ضروری است و دانش ­آموزان باید آزادی داشته باشند تا به اظهار نظر و گفتن و شنود و منظره و اعلام رای و اتحاذ تصمیم و عمل طبق نظر اکثریت، خود را برای فعالیت آزادانه و قانون مدار در یک جامعه بزرگتر آماده کنند. تحمل اختلاف سلیقه ­ها و تحمل بعضی کژتابی ها و مشکلاتی که در اثر این «آزادی» به وجود می­ آید به مراتب از آثار و عوارض منفی نبودن آزادی و عدم دخالت دانش­ آموزان، آسانتر است.
13. از بین بردن روحیه اشرافی و تنبلی که موجب می­شود دانش ­آموزان توقع داشته باشند خدمتگزاران مدرسه و سایر کارکنان دائماً در خدمت آنها باشند و آنها را ناز پرورده بار آورند، از دیگر گرایشها و جهت­گیری های دبیرستان فرهنگ است. برای مقابله با این روحیه و فعال و خودکار با آوردن دانش­ آموزان سعی خواهد شد بسیاری از کارهای مدرسه از قبیل حفظ نظافت کلاسها و اداره امور ناهار خوری مدرسه و نظایر آن با مدیریت حساب شده و نظارت مستمر، به خود دانش­ آموزان واگذار شود و عملاًَ با به کار گرفتن آنان در کارهایی که به خود آنها مربوط است، آنان با عرضه و متکی به خود تربیت شوند.
14. آگاه کردن دانش­ آموزان از واقعیتهای جامعه از آن جهت که به رشته ادبیات و علوم انسانی مربوط می ­شود و نیز آشنا ساختن آنان با مؤسسات و سازمان هایی که در عرصه ­های سیاسی و اجتماعی و فرهنگی و ادبی فعالیت می­ کنند، مورد علاقه و توجه ماست. این آشنایی سبب وسیعتر شدن افق دید دانش­ آموزان در مباحث مربوط به ادبیات و علوم انسانی می­ شود و ایمان و عشق و علاقه آنان را به این رشته بیشتر خواهد کرد و در انتخاب رشته تحصیلی دانشگاه منطبق با ذوق و استعدادشان مفید و مؤثر خواهد بود و آنان را برای ورود به صحنه اجتماع و اشتغال راهنمایی خواهد کرد.
15. شناخت ایران که وطن دانش ­آموزان است و آگاهی هر چه بیشتر از وقایع تاریخی و واقعیت های جغرافیای آن از دیگر گرایشهای دبیرستان فرهنگ است. بازدید از موزه­ ها و بناهای تاریخی و به طور کلی مشاهدۀ عینی میراث فرهنگی و نیز بازدید از عناصر و عوامل جغرافیایی از قبیل کوه و جنگل و بندر و دریا سبب آشنایی بیشتر جوانان با میهن­ شان خواهد شد و در آنان انس و علاقه و دلبستگی ایجاد خواهد کرد  احساس تکلیف و وظیفه نسبت به دفاع از کشور و تقویت محاسن و رفع معایب را بر خواهد انگیخت.
16. ایجاد عشق و علاقه نسبت به کتابخوانی در دانش ­آموزان و روش درست انتخاب و مطالعه و نقد کتاب و استفاده از آن وظیفه ماست. همچنین آشنا ساختن دانش آموزان با دنیای پیچیده و رو به توسعه ارتباطات و رسانه ­ها نیز وظیفه­ای دیگر است. دانش ­آموزان باید با انواع روزنامه و مجله و نیز رسانه­های دیگر از قبیل فیلم و نوارهای صوتی و تصویری در محیط مدرسه سر و کار داشته باشند و فعالیت در این عرصه را از همین دوران دبیرستان آغاز کند. همچنین آشنایی با رایانه و استفاده از شبکه ­های اطلاع رسانی ملی و جهانی مهارتی است که دانش ­آموزان باید قبل از پایان دوره دبیرستان به خوبی کسب کرده باشند.
17. دانش ­آموزان در دبیرستان فرهنگ جدا از خانواده مخصوصاً جدا از پدر و مادر خود دیده نمی­ شود، به عبارت دیگر تعلیم و تبیت، محصول مشترک خانه و مدرسه تلقی می­ شود و مدرسه برای نیل به مقاصد تربیتی خود در ارتباط دائم با اولیاء دانش­ آموزان و برنامه ­ریزی برای هماهنگی آنان با اهداف و فعالیتهای دبیرستان تاکید خواهد کرد و نسبت به واکنش خانواده ­ها در قبال آن اهداف و فعالیتها نیز حساس خواهد بود.
18. دبیرستان فرهنگ به منظور ارتقاء منزلت رشته ادبیات و علوم انسانی، فعالیت تبلیغی و اقدامات توجیهی خود را به داخل دبیرستان و دانش ­آموزان خود محدود نخواهد کرد و در مواقع مناسب در حد امکان خواهد کوشید، اندیشه توجه به این رشته را در سایر مدارس و در سطوح وسیعتر منطقه و استان و کشور نیز گسترش دهد و در این راه مسئولان سایر مدارس فرهنگ در سطح کشور و دانش­ آموزان آنها نیز مخصوصاً همکاری خواهند کرد.