ویژگیهای آرمانی دانش آموختگان

باسمه تعالی

لقد کتبنا فی الزّبور من بعد الذّکر انّ الارض یرثها عبادی الصّالحون

 

 
   
 
 

ویـژگیهای آرمـانی دانش­ آمـوختـگان

دبیرستـان فرهنگ

 

                                                                             شورای مدرسه

 

 

اساس همه پیشرفت ها و عقب ماندگی ها، سعادت ها و شقاوت های اجتماع، فرهنگ جامعه است و فرهنگ یک جامعه، محصول برآیند نگرش افراد جامعه، به جهان و انسان می­ باشد. به عبارت دیگر، ارزشهای نظری و عملی و عادات متکی بر این ارزشهاست که به فرهنگ جامعه شکل می­ دهد. و از آنجا که فرهنگ برگرفته از ارزشهای نظری و عملی اسلام و عادتهای مطلوب آن، تنها فرهنگی است که مناسب شأن اجتماع انسان هاست و سعادت انسان، تنها در گروی تربیت براساس فرهنگ اسلامی میسّر می­ گردد، دبیرستان فرهنگ، با هدف تربیت افرادی با قابلیت ساختن اجتماعی براساس فرهنگ اسلامی تأسیس گردیده است. از این رو، دانش­ آموختگان این دبیرستان، طبعاً، واجد ویژگیهایی در راستای آن هدف مقدس، خواهند بود.

ویژگیهای آرمانی دانش­­ آموختگان این دبیرستان را در سه حوزه­ ی دانش، بینش و مهارت به ترتیب اهمیت در این جا می­ خوانیم.

 
 

در آموزش و پرورش، دو نوع هدف وجود دارد: کلی و دقیق. هدف­های کلی، غایت نام دارند. غایت­ها بیاناتی هستند کلی و آرمانی که قصد و منظور از ایجاد و اداره­ ی دوره ­های آموزشی را نشان می­ دهند.

اما از آن جا که این هدف­ها بسیار متنوع­ اند، به منظور سهولت مطالعه، آنها را به گونه ­های مختلف طبقه بندی کرده ­اند. معروف ترین این طبقه­ بندی­ ها به وسیله ­ی گروهی از متخصصان آموزش و ارزشیابی پیشرفت تحصیلی تهیه شده و به نام بنجامین اس. بلوم که سرپرستی این گروه را به عهده داشته، معروف گشته است.

در این طبقه بندی، هدف­ های آموزشی ابتدا به سه طبقه­ ی کلی با نام­های «حوزه شناختی»، «حوزه ی عاطفی» و حوزه­ ی روانی- حرکتی» تقسیم شده­ اند.

هدف­ های حوزه ­ی شناختی به جریان­هایی که با فعالیت­های ذهنی و فکری آدمی سر و کار دارند مربوط می­ شوند. از این لحاظ، این حوزه مهم­ترین حوزه­ ی یادگیری به شمار می­ آید. زیرا اکثریت فعالیتهای تحصیلی آموزشگاه­ها و غالب موضوع­های درسی و هدف های آموزشی به این حوزه مربوط می­ شوند.

حوزه­ ی عاطفی شامل هدف ­هایی است که تغییرات حاصل در علاقه ­ها، نگرش­ها و ارزش­ها و نیز رشد سازگاری را نشان می­ دهد. هر چند که همه­ ی معلمان در ضمن آموزش هدف­های حوزه شناختی، چه مستقیم و چه غیر مستقیم، در آموزش هدف­های حوزه شناختی تشکیل می­ دهند، حوزه ­ی عاطفی به اندازه­ ی حوزه­ ی شناختی مورد توجه قرار نگرفته است.

حوزه­ ی روانی- حرکتی به زمینه­ ی مهارت­های حرکتی یا حرکات بدنی مربوط است. به عبارت دیگر، هر فعالیتی که علاوه بر جنبه­ ی روانی دارای جنبه­ ی جسمانی نیز باشد، در این حوزه جای دارد. تفاوت عمده­ ی هدف­های این حوزه با هدف­های حوزه ­ی شناختی در این است که هدف­های حوزه ­ی شناختی صرفاً به فعالیت­های ذهنی ختم می­ شود اما هدف­های حوزه­ ی روانی- حرکتی به فعالیتهای جسمی هم نیاز دارند. کاربرد حوزه ­ی روانی- حرکتی نیز مانند حوزه­ ی عاطفی، به اندازه­ ی کاربرد حوزه­ ی شناختی مورد توجه قرار نگرفته است. (برای اطلاعات بیشتر ر.ک. به کتاب «طبقه بندی هدف های پرورشی» تالیف بلوم و همکاران، ترجمه علی اکبر سیف و علی آبادی (1368) و روان شناسی پرورشی تالیف علی اکبر سیف (1380))

در این نوشتار «غایت­» های مدرسه­ ی فرهنگ در قالب سه حوزه­ ی فوق به ترتیب اهمیّت فهرست شده­ اند.

 

الف- حوزه­ ی دانش

1. آشنا با قرائت قرآن کریم و دارای آگاهی اجمالی از مفاهیم آن (آشنایی با قرائت قرآن کریم به جهت تیمن و تبرک در ابتدا قرار گرفته است.)

توضیح: دانش ­آموختگان، علاوه بر توانایی صحیح خوانی قرآن کریم، باید با قواعد تجوید نیز آشنا و نسبت به رعایت آن، تقریباً مسلط باشند.

2. آشنا با سیره­ ی معصومان (علیهم السّلام).

3. نسبتاً آگاه نسبت به اصول اعتقادی اسلام ناب محمدی- صلّی الله علیه و آله و سلّم- که تنها مصداق آن، شیعه­ ی امامیه (اثنا عشری) است.

توضیح: دانش ­آموختگان باید بتوانند اصول اعتقادی امامیه و لوازم ذاتی آن مثل وجود اراده ­ی در طول اراده ­ی الاهی برای انسان، و ... را با دلایلی نسبتاًً موجه اثبات نمایند.

4. نسبتاً آگاه به مبانی ولایت مطلقه­ ی فقیه (اگر چه بحث ولایت فقیه از لوازم ذاتی اصول اعتقادی امامیه است، اما به دلیل اهمیت ویژه­ ی آن، در بند جداگانه­ ای آمده است.)

 توضیح: دانش ­آموختگان، قادر به اثبات ولایت مطلقه­ ی فقیه، با دلیلی نسبتاً موجه خواهند بود.

5. آگاه نست به شمول اسلام بر همه­ ی شئون زندگی بشر، از جمله، حیطه­ ی علوم انسانی.

توضیح: ضرورت ابتنای فرهنگ جامعه بر فرهنگ اسلامی و بنای ارکان جامعه براساس اسلام، بدون درک این اصل، درک نخواهد شد. بنابراین، لازم است دانش ­آموختگان، به صورت مدلل این اصل را دریافته باشند.

6. نسبتاً مصون، در مقابل شبهه­ های اعتقادی و علمی.

توضیح: دانش­ آموختگان، قادر به یافتن وجوه مغالطی شبهه­ های اعتقادی می ­باشند و یا دست کم در مقابل این گونه شبهه ­ها، در اعتقاداتشان دچار سستی نشده و در صدد یافتن پاسخ آن شبهه، بر می­ آیند. همچنین در برابر شبهه­ ها و انتقادات علمی قادر به دفاع از نظریه­ ی خود می ­باشند.

7. کاملاً آشنا با انقلاب اسلامی و ریشه­ های آن.

توضیح: دانش ­آموختگان، با ریشه ­های اعتقادی و تاریخی انقلاب اسلامی و پی­آمدهای آن در جهان و نیز ارتباط آن با نهضت انتظار، کاملاً آشنا خواهند بود.

8. کاملاً مسلط بر مباحث کتابهای درسی.

9. آگاه در زمینه ­ی کلیت علوم انسانی و رشته­ های وابسته به آن.

توضیح: دانش ­آموختگان، درباره ­ی مبادی، مسائل، شاخه­ ها، کارکرد و نقاط ضعف و قوت آن چه امروزه به عنوان علوم انسانی شناخته می شود، اجمالاً آگاه خواهند بود.

10. آشنا با جریانهای سیاسی ایران و جهان.

توضیح: دانش ­آموختگان، با جریانهای سیاسی ایران و جهان، ریشه­ ها و تأثیر این جریانها بر پدیده­ های سیاسی و اجتماعی داخل و خارج کشور، آشنا هستند.

11. آشنا به مکالمه و فهم متون عربی.

12. آشنا به مکالمه و فهم متون انگلیسی.

 

ب) حوزه­ ی بینش

1. معتقد به شریعت مقدس اسلام (شیعه اثنا عشری) و متعبد در مقابل آن.

توضیح: دانش ­آموختگان، در صورت تعارض دریافتها و سلایق خود با شریعت مقدس، شرع را بر دریافتها و سلایق خود، مقدم می ­دارند؛ چرا که تعقل، نتیجه ­ای جز تعبد نمی­ تواند داشته باشد.

2. مفتخر به مذهب خود (شیعه امامیه).

3. ارادتمند و محبّ معصومان (علیهم السّلام).

4. ارادتمند و محبّ ولیّ فقیه.

5. متخلّق به اخلاق اسلامی.

6. معتقد به شمول اسلام بر همه­ ی شئون زندگی بشر از جمله، حیطه علوم انسانی.

7. صاحب دید انتقادی -بر مبنای معارف اسلامی- نسبت به علوم انسانی.

توضیح: آن چه امروزه به عنوان علوم انسانی شناخته می­ شود، بر مبنای مکتب تجربه گرایی غربی شکل گرفته است؛ از این رو، دیدگاه این علوم، نسبت به انسان و جهان، همچون دیدگاه کوران در اتاق تاریک نسبت به فیل است؛ بنابراین، بسیاری از نتایج این علوم، قابل انطباق بر تعالیم کتاب و سنّت، نیست و همین، موجب صدور احکام نامناسب با فطرت انسان، در این علوم گردیده است.

8. دارای روحیه­ ی جهادی، نظم­ پذیری، مسئولیّت پذیری، کار جمعی، ایثاگری، انتقاد پذیری و ساده زیستی.

9. خلّاق در کارها و مسئولیّتها.

10. مفتخر به هویّت ملّی، تاریخی و انقلابی خود.

11. دارای روحیّه­ ی پژوهشگری و کار علمی.

12. کتابخوان.

 

ج) حوزه ­ی مهارت

1. مسلّط بر روشهای مطالعه.

2. کاملاً آشنا با روش تحقیق در علوم انسانی به صورت عملی.

3. نسبتاً آشنا به فنون نویسندگی.

توضیح: دانش­ آموختگان، قادر به نتیجه­ گیری از پژوهش و تألیف نتایج جستجوی خود می ­باشند؛ همچنین با فنون نگارش داستان و قطعه­ های ادبی نیز، آشنایی دارند.

4. نسبتاً آشنا با فنّ بیان و سخنرانی.

توضیح: دانش ­آموختگان، می­ توانند محصول فعالیّت علمی و مقصود خود را به طور منسجم و بلیغ بیان نمایند.

5. نسبتاً آشنا با فنون مباحثه و مناظره.

توضیح: دانش ­آموختگان، ضمن آشنایی با روشهای احتجاج منطقی و نیز لغزشگاههای مغالطی، دارای اعتماد به نفس و روحیّه ­ی قوی برای دفاع مستدل از افکار و عقاید خود، در مناظره می­ باشد.

6. نسبتاً توانا در مدیریت گروه.

7. آشنا با فنون روزنامه نگاری.

8. دارای نگارش شیوا و روان.

9. آشنا با رایانه.

10. خوش خط.

11. دارای آمادگی کامل جسمانی.

12. نسبتاً آشنا با فنون دفاعی و نظامی.

13. آشنا با فنون دفاع شخصی.

14. آشنا با یک رشته­ ی ورزشی.